FSRS-6: vì sao lịch ôn biết lúc bạn sắp quên
Trang này chạy FSRS-6 — thuật toán lặp lại ngắt quãng hiện đại nhất hiện nay, cũng là thuật toán mặc định của Anki mới. Không cần hiểu nó để dùng trang; nhưng hiểu rồi, bạn sẽ tin lịch ôn thay vì chống lại nó.
Trí nhớ là một đường cong rơi
Học một từ hôm nay, xác suất nhớ nó giảm dần theo ngày — đó là đường cong lãng quên, đo được từ hơn trăm năm nay. Điều thú vị: mỗi lần bạn nhớ lại thành công đúng lúc sắp quên, đường cong rơi chậm hẳn đi. Lần đầu nhớ được 2 ngày; ôn đúng hạn, lần sau nhớ được 5 ngày; rồi 2 tuần; rồi 2 tháng. Khoảng cách nở ra — vì thế gọi là lặp lại ngắt quãng (spaced repetition).
FSRS theo dõi gì?
Với từng từ, trên từng track, thuật toán giữ hai con số:
- Độ bền (stability) — trí nhớ về từ này rơi nhanh hay chậm. Tăng mỗi lần bạn trả lời đúng, giảm mạnh khi sai.
- Độ khó (difficulty) — từ này khó với riêng bạn đến đâu. "Beautiful" và "nevertheless" không thể chung một lịch.
Từ hai số đó, FSRS chọn ngày ôn sao cho xác suất bạn còn nhớ đúng 90% — đủ cao để không nản, đủ thấp để lần nhớ lại thực sự "tốn sức" (chính cái tốn sức đó làm trí nhớ bền hơn — desirable difficulty, theo đúng nghĩa trong tài liệu học tập).
Vì sao chỉ có Đúng và Sai?
Anki hỏi bạn 4 mức. Trang này hỏi đúng một câu: nhớ hay không. Nghiên cứu quanh FSRS chỉ ra người học tự chấm 4 mức rất kém nhất quán — và sự thiếu nhất quán đó làm lịch ôn nhiễu. Nhị phân đơn giản hơn, nhanh hơn, và trung thực dễ hơn.
Hai track, hai lịch
Gõ và nói suy giảm với tốc độ khác nhau — đọc hiểu một từ không có nghĩa là miệng bạn còn nhớ cách phát âm nó. Nên mỗi từ có hai bộ (độ bền, độ khó) riêng: lịch gõ và lịch nói không can thiệp vào nhau. Cấp độ hiển thị của một từ là track yếu hơn — biết gõ "thirty" mà không nói được thì chưa gọi là biết "thirty".
Một từ "cháy" khi nào?
Khi khoảng ôn của một từ vượt 365 ngày, trang ngừng hỏi từ đó vĩnh viễn. Một từ bạn vẫn nhớ sau một năm là từ đã thuộc về bạn — hỏi tiếp chỉ phí thời gian của cả hai bên.
Điều duy nhất thuật toán cần từ bạn
Mọi phép tính trên đứng vững trên một giả định: kết quả bạn nhập là thật. Đúng là đúng, sai là sai. Đó là lý do bài tự chấm trung thực tồn tại — và là bài quan trọng nhất trong ba bài.